Tzatziki – pochodzenie i zastosowanie

4 przepisy

iStock-tzatziki-min-min (1)

Tzatziki to gęsty dip, który w kuchni polskiej uważany jest za akcent grecki. W rzeczywistości jednak sos ten znany jest pod różnymi nazwami i w różnych wariantach na całych Bałkanach, na które dotarł dzięki Osmanom. W naszym kraju obecnie cieszy się bardzo dużą popularnością i serwowany jest na wiele różnych sposobów. Jego siłą jest prostota: im mniej składników, tym lepiej. Liczy się świeżość produktów oraz odpowiednie doprawienie. Warto także poszukać gęstego jogurtu greckiego, który - jako baza - odpowiedzialny jest za specyficzny smak dipu oraz jego właściwości zdrowotne. Oto zebrane przepisy z dodatkiem sosu tzatziki.

Tzatziki – pochodzenie i zastosowanie

Sos tzatziki - skąd pochodzi?

Sos tzatziki powszechnie uważany jest za element kuchni greckiej. Takie skojarzenie jest, oczywiście, zasadne, choć niepełne. Rzeczywiście, Grecy mogą poszczycić się zdrowymi i smacznymi daniami, a przepis na sos tzatziki stanowi ważny element tamtejszych kulinariów. Sos wykorzystywany jest o różnych porach dnia i do różnych potraw. W Grecji tzatziki jada się przeważnie z mięsem, rybami, warzywami świeżymi i pieczonymi, a nawet pieczywem.

Niewiele osób jednak wie, że grecka nazwa sosu pochodzi od tureckiego wyrazu cacik, który również jest wykorzystywany na określenie aromatycznego dipu. Oficjalną datą jego powstawania jest rok 1876, kiedy to wyraz uwzględniono po raz pierwszy w słowniku turecko-tureckim jako określenie oznaczające „sałatkę jogurtowo-ziołową”. Jak się więc okazuje, Grecy zapożyczyli to słowo, a prawdopodobnie i całą potrawę, od znienawidzonych przez siebie Turków.

Przepis na tzatziki przybierać może różne formy, w zależności od tego, do którego kraju trafia. Podstawowa grecka wersja składa się tylko z jogurtu, czosnku, ogórka i oliwy. W Turcji skład jest modyfikowany poprzez dodatek octu winnego oraz świeżej, drobno posiekanej mięty. Turecki sos tzatziki podawany jest jako zakąska lub dodatek do grillowanych mięs różnego typu. W takim wydaniu koniecznie trzeba go posypać sumakiem oraz turecką papryką pul biber. W różnych rejonach Grecji tzatziki przepis mogą mieć wzbogacony o koperek, natkę pietruszki czy sok z cytryny... Wszystko zależy od głównej potrawy, której sos towarzyszy. Na Bałkanach i Cyprze przygotowuje się chłodnik tarator, nawiązujący składem i smakiem do tzatzików.

Sos tzatziki - z czego się go przygotowuje?

Jeśli chodzi o sos tzatziki przepis powinien być jak najprostszy. Siłą tego dipu jest wyrazisty smak oraz krótka lista składników. Bazę stanowi gęsty jogurt typu greckiego. Zawiera on niewiele tłuszczu i korzystnie oddziałuje na przewód pokarmowy. Do tej kremowej podstawy dodaje się drobno poszatkowany lub starty na tarce ogórek, wcześniej posolony i odciśnięty z nadmiaru soku, oraz przeciśnięty przez praskę czosnek. Wierzch polewa się oliwą.

Jeśli chodzi o sos tzatziki, jak zrobić go w podstawowej wersji już wiadomo. Warto natomiast zadać sobie pytanie, jak zrobić sos tzatziki z aromatycznymi dodatkami, aby nie zepsuć jego smaku. Często wykorzystywane są zioła, najczęściej koperek lub mięta. Można dodać także odrobinę octu winnego, soku z cytryny albo pieprzu.

Przygotowując tzatziki, przepis powinniśmy wybierać jak najprostszy w zakresie dodatków. Nie powinno się sięgać po produkty takie jak papryka, cebula, twaróg lub feta, aby nie zabić właściwego smaku dipu.

Tzatziki - do czego pasuje?

Mając przygotowany sos tzatziki, do czego najlepiej go podać? Pierwszym, całkiem naturalnym skojarzeniem są dania z grilla oraz mięsa pieczone. Znakomicie smakować będą steki, boczek czy szaszłyki z kurczaka z sosem tzatziki. Dodatek ten sprawdza się także w przypadku warzyw pieczonych, z rusztu oraz surowych. Dip świetnie komponować się będzie z pieczywem: im świeższe, tym lepsze.

Połączenie tzatzików z warzywami sprawia, że z powodzeniem można stosować ten sos jako dressing do sałatek i surówek. Na konsystencję można wówczas wpłynąć większą ilością jogurtu lub oliwy z oliwek. Godna polecenia jest sałatka z fasolką i tzatzikami lub sałatka z pomidorów w sosie tzatziki zamiast tradycyjnie wybieranej do tej roli śmietany.