Dania z anyżem

11 przepisów

anyż

Anyż jest dość egzotyczny, nie cieszy się u nas wyjątkowo dużą popularnością – w dodatku stereotypowo kojarzony jest niemal wyłącznie z Bożym Narodzeniem. A szkoda, bo ma naprawdę szerokie zastosowanie i może być dodawany nie tylko do ciastek, deserów czy dań mięsnych. Dzięki niemu wiele potraw może zyskać nową jakość. Owoce anyżu podawano pasażerom indyjskich linii lotniczych do żucia, aby uchronić ich przed złym samopoczuciem.

Anyż – skąd pochodzi?

Anyż jest niezwykłym owocem orientalnego drzewa. Roślina ta dorasta do ok. 8 m wysokości. Szerokolancetowate liście, mają jasnozieloną barwę. Kwiaty są biało- -żółte lub zielono-białe. Owoce wyglądem przypominają gwiazdy. Są zbierane zanim dojrzeją i poddawane procesowi suszenia. Nazwa anyż przyporządkowana jest do owoców dwóch różnych roślin, z których każda może mieć nieco odmienne właściwości. Jest często mylony z rośliną o nazwie biedrzeniec. Skąd pochodzi? Nie jest to do końca określone, ale literatura wskazuje na wschodnie obszary basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu i Egiptu. Uprawiany jest w południowo-wschodniej Azji. 

W Europie pojawił się w XVII w. Swoją nazwę wziął od charakterystycznego kształtu, czyli ośmioramiennych gwiazdek wypełnionych brązowymi nasionami. Jego właściwości lecznicze i kulinarne docenianie były już przez starożytnych Greków i Egipcjan. W Polsce anyż pojawił się w średniowieczu, a swoją późniejszą sławę zawdzięcza przede wszystkim zakonowi benedyktynów. Jak wygląda anyż? Przyprawa ta swoim wyglądem przypomina niewielkie brązowe gwiazdki, stąd nazwa anyż gwiaździsty.

Anyż – właściwości 

Jakie ma właściwości anyż? W zdrewniałych okrywach nasiennych znajdują się połyskliwe, czerwonobrązowe, silnie pachnące nasiona. Całe okrywy lub tylko same nasiona po rozgnieceniu uwalniają swój intensywny, ostry aromat, jego bukiet jest podobny do bukietu lukrecji, a korzenno-słodkawy smak jest bardzo charakterystyczny m.in. dla potraw kuchni chińskiej. W smaku anyż może nieco przypominać koper włoski. Właściwości anyżu są zróżnicowane. 

Według starożytnych ssanie nasion anyżu wzmagało potencję i leczyło impotencję. Jako przyprawa i ziele o właściwościach leczniczych używane są świeże lub suszone liście anyżu. W składzie przyprawa ta zawiera substancje estrogeniczne, które mogą dawać efekt podobny do działania testosteronu; olejek eteryczny pobudza też trawienie i działa stymulująco, jego ożywcza moc potęguje radość z seksu. Była to ulubiona przyprawa Greków i Rzymian. 

Anyż – do czego używać?

Obecnie anyż z powodzeniem wykorzystywany jest w kuchni oraz do produkcji leków i kosmetyków. Jako przyprawy można jej używać zarówno w całości, w postaci suszonych gwiazdek, jak również w wersji zmielonej, w formie czerwono-brązowego proszku. Wykorzystywany jest w daniach kuchni orientalnej oraz europejskich. Z jednej strony znajduje swoje zastosowanie jako dodatek do bardziej wytrawnych potraw mięsnych (z wołowiny lub kurczaka) i zup, z drugiej zaś – stanowi dodatek do wyrobów cukierniczych (ciast, budyniów, dżemów, kompotów itd.). Z kolei olej wytwarzany w procesie ekstrakcji parowej anyżu często jest wykorzystywany jako dodatek do napojów czy aromatyzowania likierów alkoholowych. 

Na polskich stołach anyż gwiaździsty gości najczęściej podczas świąt Bożego Narodzenia. Wzbogaca wtedy swoim aromatem zarówno mięsa, jak i warzywa, ciasta, przede wszystkim pierniki, oraz napoje, w tym alkohole. Jest popularnym dodatkiem do kompotów, kawy i herbaty. Anyż znajdziemy również w wielu mieszankach przypraw, szczególnie orientalnych. Jest np. jednym z głównych składników popularnej chińskiej przyprawy pięciu smaków.

Anyż – gdzie kupić?

Jeśli zastanawiacie się, gdzie kupić anyż, odpowiedź jest bardzo prosta. Nie musicie szukać go w sklepach internetowych czy sklepach z produktami orientalnymi. Anyż dostępny jest bowiem w większości supermarketów. Pakowany w małe paczuszki, tak jak cynamon czy goździki jest też stosunkowo tani.