Przepisy na Tłusty Czwartek

219 przepisów

Tłusty czwartek, czyli zapusty, zwyczajowo obchodzony jest w ostatni czwartek karnawału. Tego dnia dozwolone są wszelkie kulinarne szaleństwa, a szczególnie zalecane jest jedzenie pączków i faworków. Przysmaki te są charakterystyczne dla całego karnawału, ale to właśnie w tłusty czwartek jadane są najczęściej i najchętniej. Przyrządza się je w domach, ale i przed cukierniami ustawiają się długie kolejki oczekujących na smakołyki. Najbardziej tradycyjne pączki na tłusty czwartek smaży się na smalcu, a drożdżowe ciasto nadziewa się konfiturą z róży. Wypieki powinny być lekki i puszyste, ale nie za suche. Najlepsze faworki natomiast powinny być delikatne i kruche. Wśród przepisów na tłusty czwartek powodzeniem cieszą się też te na oponki oraz wszelkie wariacje – jak pączki pieczone, serowe lub z ciasta parzonego – pączki wiedeńskie.

Tłusty Czwartek - przepisy na słodkości i nie tylko

"Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła”. To staropolskie przysłowie znane jest chyba każdemu Rodakowi. O tłustym czwartku pamiętamy, powszechnie obchodzimy to święto a wypieki na tłusty czwartek spożywamy często w nadmiarze i bez wyrzutów sumienia.

Tłusty czwartek

Kiedy tłusty czwartek? Kalendarz chrześcijański wskazuje tłusty czwartek jako ostatni czwartek przed wielkim postem, czyli dzień przypadający zawsze 52 dni przed Wielkanocą. Jest to święto ruchome, ponieważ zależy od daty, na którą przypada w danym roku Wielkanoc.

Dziś posługujemy się głównie nazwą „tłusty czwartek”, jednak jeszcze niedawno, w zależności od region funkcjonowały w języku polskim takie nazwy jak zapusty, mięsopust czy karnawał. W Polsce oraz w katolickich landach Niemiec jest to dzień, w którym przygotowywało się niegdyś domowe wypieki na tłusty czwartek a później objadano się nimi do woli. Tradycję tę kultywuje się do dziś, choć często nie przygotowując słodkości samodzielnie, lecz korzystając z oferty ciastkarni i kawiarni.

Interesujący opis obchodów święta znaleźć można w książce napisanej przez Zygmunta Glogera „Rok polski w życiu, tradycji i pieśni”. Zgodnie z nim, tłusty czwartek jest dniem, w którym można poczynać sobie, jak w żaden inny dzień roku. Zapusty to święto suto zakrapiane alkoholem, a spożywano podczas niego nie tylko pączki, lecz również „chrust, czyli faworki, chruścik, a u ludu reczuchy, pampuchy”. Tłusty czwartek obfitował też w pochody, które miały przynieść ich uczestnikom pomyślność oraz szczęście. Grała głośna muzyka, a korowód rozpoczynały znane z obrzędów kolędniczych postacie kurki, turonia, niedźwiedzia, kozy, bociana, konika i żurawia.

Skąd się wziął tłusty czwartek?

Geneza tłustego czwartku sięga czasów pogańskich. W zamierzchłych czasach cesarstwa rzymskiego świętowano w tym dniu zakończenie zimy i nadejście wiosny. Obchodom towarzyszyły uczty, podczas których spożywano tłuste potrawy, szczególnie mięsne oraz raczono się winem. Jedna z potraw stanowiły pączki przygotowane z ciasta chlebowego, nadziewane słoniną.

W specyficzny sposób obchodzili to święto Małopolanie, nazywając tłusty czwartek Combrowym Czwartkiem. Legenda głosi, że Combrowy Czwartek wywodzi swoją nazwę od niejakiego Combra, żyjącego w XVII wieku burmistrza Krakowa, który zapisał się w pamięci mieszkańców miasta jako człowiek surowy i niesprawiedliwy dla przekupek handlujących na krakowskim targu. Wyznaczał handlarkom wysokie kary za niewielkie uchybienia i uchodził za włodarza złego i nieprawego. Podobno burmistrz Comber zmarł właśnie w czwartek, a kiedy wieść o jego śmierci rozeszła się po Krakowie, przekupki zaczęły hucznie świętować . Od tej pory nazywano ten dzień Combrowym Czwartkiem i obchodzono co roku.

Około XVI wieku pojawił się w Polsce zwyczaj jedzenia pączków na słodko. Pączki na tłusty czwartek wyglądały jednak nadal nieco inaczej, niż znane nam współcześnie. Niektóre nadziewano małym orzeszkiem lub migdałem, a ten kto trafił na takie szczęśliwe ciastko miał cieszyć się odtąd powodzeniem i dostatkiem.

Co na tłusty czwartek?

Słodkości na tłusty czwartek to przede wszystkim pączki i faworki, zwane chruścikami, jak każe tradycja. Smakołyki na tłusty czwartek serwowane niegdyś w wersji wytrawnej - z boczkiem, słoniną i mięsiwem, dziś przygotowujemy w na słodko. 

Tłusty czwartek – przepisy

Przepisów na smaczne pączki jest bardzo wiele. Ciasto przygotowuje się zwykle podobnie, jednak pączki różnią się między sobą wielkością, kształtem (bardziej płaskie, okrągłe) oraz przede wszystkim nadzieniem i wykończeniem. Do najbardziej popularnych pączków domowych dodaje się marmoladę, ale nadziać można je również czekoladą, masą toffi, ajerkoniakiem czy budyniem. Z kolei usmażone pączki przyozdabia się cukrem pudrem albo lukrem – zgodnie z własnym gustem i upodobaniem.

Akcesoria do pieczenia pączków

Jak usmażyć pączki, aby były perfekcyjne? Wbrew pozorom, smażenie pączków wcale nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Ułatwiają je jeszcze odpowiednie akcesoria, w które warto zaopatrzyć się zanim przystąpimy do pracy. Przydatne będą:

  • wykrawacz do pączków,
  • szpryca do nadziewania,
  • sitko służące do wyjmowania ciastek z gorącego tłuszczu,
  • sitko do posypywania pączków cukrem pudrem.

Artykuły powiązane

faworki 1
13.02.2020

Jak zrobić faworki? Przepisy i porady na pyszny chrust

Jak zrobić faworki? To pytanie w okresie karnawału wraca do nas co roku jak bumerang. Idealne faworki muszą być kruche i delikatne – ich przygotowanie wymaga dobrego przepisu i nieco wprawy. Faworki to jedne z naszych ulubionych ciastek. Sprawdźcie nasze przepisy i rady, jak zrobić faworki, by były pyszne.

Po pierwsze – ciasto drożdżowe
11.02.2020

Jak smażyć pączki idealne? Podstawowe zasady i niezbędne akcesoria

Jak smażyć pączki? Domowych pączków nie smażymy często – zazwyczaj, gdy dopada nas apetyt, idziemy do dobrej cukierni. Jednak w karnawale to co innego – własnoręczne smażenie pączków na tłusty czwartek to wręcz obowiązkowy element tradycji! Zgromadziliśmy więc garść porad na temat przygotowywania tych słodkich łakoci - z nimi pączki zawsze się udadzą!

Faworki, pączki i inne słodkości
29.01.2019

Tłusty Czwartek 2019 - pączki, faworki i inne klasyki dla łasuchów

Przykryte kołderką z cukru pudru, z chrupiącą skórką oblaną aksamitną czekoladą. Karnawałowe łakocie układają się w stosy na eleganckich paterach, kruszą na obrusy i zlepiają palce słodkim lukrem. Tłusty Czwartek 2019 zbliża się wielkimi krokami, by skusić nas rozkosznymi przysmakami.

Pączki
19.01.2019

Pączki inaczej - lukrowane oponki, gniazdka i serowe kuleczki. Wszystkie pyszne!

Pączki są prawdziwym przysmakiem nie tylko w Tłusty Czwartek. Co jednak, kiedy te tradycyjne już nam się przejadły? Sięgamy po słodkie alternatywy! Zmieniamy formę, inaczej pieczemy, dodajemy ulubione składniki. Ważne, żeby nie było nudno. W cyklu Przyjemności na weekend nasze pomysły na niebanalne pączki.

Pączki po warszawsku
16.01.2019

7 przepisów na domowe pączki. Ania Starmach poleca swój patent!

Karnawał trwa, a więc i sezon na pączki! Najczęściej jadamy je z okazji tłustego czwartku, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby już dziś delektować się pysznymi słodkościami. Fanom tych tradycyjnych proponujemy naszej sprawdzone przepisy na domowe pączki z konfiturą, ale mamy też kilka bardziej oryginalnych pomysłów.

Pączki gniazdka?
07.02.2018

Pączki gniazdka z ciasta parzonego

Pączki hiszpańskie gniazdka - są znane pod różnymi nazwami. Ciasto samo w sobie nie jest zbyt słodkie, ale lukier i cukier puder dodają całości słodyczy. Być może na takie nie wyglądają, ale to naprawdę przepis na łatwe pączki.

Faworki - róże karnawałowe
05.02.2018

Faworki - róże karnawałowe

Są chrupiące i złociste jak każde faworki, ale wyglądają zupełnie inaczej - róże karnawałowe najlepiej podawać oprószone cukrem pudrem i z odrobiną konfitury w środku.

Jak szybko nadziać pączki
07.02.2017

Jak nadziewać pączki?

Nadzienie do pączków to poważna sprawa - jedni akceptują tylko różę, inni powidła, jeszcze inni czekoladę lub karmel. Jak nadziewać pączki, żeby ilość nadzienia była w sam raz?

Jak zawijać faworki?
07.02.2017

Jak zawijać faworki?

Kruche, słodkie, delikatne - oto faworki idealne, czyli przebój tłustego czwartku i karnawału. Jak je zawijać, by były piękne i zgrabne?