włoszczyzna
Opis ogólny: Włoszczyzna to tradycyjna mieszanka warzyw wykorzystywana w kuchni polskiej jako baza smakowa do zup, bulionów i sosów. W jej podstawowym składzie znajdują się: marchew, pietruszka (korzeń i natka), seler (korzeń), por, czasem cebula, a także liście laurowe oraz ziele angielskie. Znana jest również pod nazwą „zestaw warzyw rosołowych” lub „mieszanka jarzyn do zupy”. Włoszczyznę można spotkać w formie świeżej, mrożonej lub suszonej, gotowej do użycia w formie pakowanej. Skład i proporcje poszczególnych warzyw mogą się różnić w zależności od regionu oraz producenta.
Włoszczyzna – składniki odżywcze:
Typ produktu: - Świeża mieszanka warzyw, ok. 100 g
Składniki: - Wartość energetyczna: 48 kcal
- Białko: 1,6 g
- Tłuszcz całkowity: 0,64 g
- - Tłuszcze nasycone: 0 g
- - Tłuszcze trans: 0 g
- Cholesterol: 0 mg
- Węglowodany: 9,29 g
- - Cukry: 1,92 g
- Błonnik pokarmowy: 1,9 g
- Sód (Na): 247 mg
- Potas (K): 170 mg
- Wapń (Ca): 16 mg
- Żelazo (Fe): 0,48 mg
- Witamina D (D2 + D3): 0 IU
Włoszczyzna – historia i pochodzenie: Włoszczyzna jako termin kulinarny pojawiła się w XVIII wieku na ziemiach polskich i wywodzi się z czasów królowej Bony Sforzy, która popularyzowała we Włoszech znane już wcześniej warzywa korzeniowe i warzywa liściaste. Wprowadziła je także do ówczesnej kuchni polskiej, wzbogacając jadłospis o nowe składniki wykorzystywane do przygotowywania wywarów mięsnych i warzywnych. Sama nazwa pochodzi od włoskiego pochodzenia pierwotnej wersji mieszanki warzyw. Z czasem włoszczyzna zakorzeniła się na trwałe w kuchni polskiej, stając się podstawowym składnikiem bulionów.
Włoszczyzna – odmiany:
- Włoszczyzna tradycyjna – marchew, pietruszka, seler, por, cebula
- Włoszczyzna z kapustą włoską – z dodatkiem liści kapusty włoskiej
- Włoszczyzna ekologiczna – z warzyw uprawianych metodami ekologicznymi, bez użycia pestycydów
- Włoszczyzna z natką – mieszanka zawierająca dużą ilość natki pietruszki zamiast samego korzenia
Włoszczyzna – rodzaje:
- Włoszczyzna świeża – najpopularniejsza, sprzedawana luzem lub w pęczkach
- Włoszczyzna mrożona – gotowa mieszanka warzyw w porcjach, do bezpośredniego użycia
- Włoszczyzna suszona – wersja odwodniona, o wyrazistszym smaku, wykorzystywana jako baza do przypraw i mieszanek bulionowych
- Włoszczyzna tarta – warzywa starte lub pokrojone w słupki, pakowane próżniowo
- Włoszczyzna pasteryzowana – na przykład w słoikach, zalana cieczą konserwującą
Włoszczyzna – zamienniki:
- Bulion warzywny lub kostka rosołowa – może zastąpić włoszczyznę w zupach, jednak zmienia profil smakowy i intensywność naturalnych aromatów.
- Oddzielne warzywa świeże – marchew, korzeń pietruszki, selera i poru w odpowiednich proporcjach dobranych samodzielnie.
- Liofilizowane warzywa korzeniowe – dobre do dań błyskawicznych lub jako baza do suchych mieszanek zup.
- Gotowe mieszanki warzywne mrożone – stosowane w proporcjach odpowiadających świeżej włoszczyźnie, bez potrzeby krojenia.
Co zrobić z włoszczyzny?: Włoszczyzna wykorzystywana jest jako baza aromatyczna i smakowa do różnego rodzaju zup: rosołu, barszczu, krupniku, żurku czy zupy jarzynowej. Służy także jako składnik wywarów warzywnych i mięsno-warzywnych, stanowiących podstawę kuchni polskiej, litewskiej, czeskiej i węgierskiej. Nadaje się również do przygotowywania sosów na bazie naturalnych, zredukowanych bulionów oraz do duszenia mięs i ryb. Po ugotowaniu warzywa z włoszczyzny można wykorzystać do sałatek, past warzywnych lub farszu do pierogów i pasztecików. Stosuje się ją także w kuchni wegetariańskiej jako bazę kremów i bulionów warzywnych.
Jak przechowywać włoszczyznę?: Świeżą włoszczyznę należy przechowywać w lodówce, najlepiej w dolnej szufladzie przeznaczonej na warzywa, luzem lub owiniętą w papier, przez okres do 4–5 dni. Wersję mrożoną można trzymać w zamrażarce w temperaturze –18°C przez kilka miesięcy, zgodnie z datą przydatności podaną przez producenta. Włoszczyznę suszoną najlepiej przechowywać w szczelnie zamkniętym słoiku lub pojemniku, w suchym i ciemnym miejscu – może zachować świeżość przez okres do roku. Warzywa po ugotowaniu można przechowywać w lodówce przez maksymalnie 2 dni lub zamrozić razem z wywarem w porcjach.
