Szczaw: właściwości i przepisy

69 przepisów

Szczaw to roślina pospolicie występująca na terenie całej Polski. Choć przez wiele osób jest traktowana wyłącznie jak chwast, inni zachwycają się jej smakiem i wartościami odżywczymi. Szczaw jadalny dostarcza przede wszystkim witaminy C oraz żelaza. Zebrany w czystym otoczeniu stanowi cenny składnik diety. Jako ceniony element dań wykorzystuje się głównie szczaw zwyczajny, tarczolistny oraz ogrodowy, a najbardziej znaną i rozpowszechnioną formą jego podawania jest zupa szczawiowa.

Szczaw - jak wykorzystać go w kuchni?

Szczaw: właściwości

Szczaw jest rośliną z rodziny rdestowatych. Dziko występuje głównie na łąkach i przy brzegach rzek i stawów. Szczaw jadalny to trzy konkretne gatunki spośród 200 istniejących: zwyczajny, ogrodowy, tarczolistny. Szczególna odmianą uprawianą w ogrodach jest Bloody Dock, czyli szczaw czerwony (krwisty) z wyraźnymi, czerwonymi nerwami na liściach. Szczaw znajduje zastosowanie w kuchni od bardzo dawna ze względu na swój kwaśny, wyrazisty smak. Znano go i używano już w starożytności, zachowały się także zapiski o jego prozdrowotnych właściwościach oraz wykorzystywaniu go w leczeniu rozmaitych chorób i dolegliwości.

Smak to nie jedyny powód, dla którego jada się szczaw - wartości odżywcze także przyczyniły się do jego popularności. Jest niskokaloryczny i zawiera wiele substancji odżywczych. Jednym ze źródeł witamin z grupy B (B1, B2, B3, B6 i B9) jest właśnie szczaw - jakie witaminy zawiera oprócz tego? Znajduje się w nim dużo witaminy A, C i E. Zawiera też cenny dla działania układu pokarmowego błonnik, a także sporo minerałów. Szczaw wykazuje także działanie moczopędne i stymulujące produkcję krwinek, sprawdzi się więc w diecie osób cierpiących z powodu niedokrwistości.

Dania ze szczawiem

Szczaw jest składnikiem wielu popularnych i lubianych dań. Najpopularniejsze z nich to oczywiście kwaskowata zupa szczawiowa, podawana z gotowanym na twardo jajkiem, Można również dodać go do chłodnika. Zupy ze szczawiem zyskują bardzo wyraźny smak, który trudno jest pomylić z czymkolwiek innym. Warto przygotować gęstą zupę i zblendować ją, by zyskać pożywny i smaczny krem szczawiowy. Roślina ta jest na tyle wyraźna w smaku, że nie potrzebuje dodatków innych wyrazistych warzyw. Popularnością cieszy się także sos szczawiowy o delikatnym zielonym odcieniu, idealny do polania jajek lub do ryb.

Wśród mniej popularnych, ale świetnych pomysłów na dana z dodatkiem szczawiu znajdują się sałatka szczawiowa (ulubione warzywa, jajka na twardo, ser mozarella i prażone nasiona, a w roli zielonych liści szpinak zamiast sałaty). Warto wypróbować też wyrazisty w smaku omlet ze szczawiem. Aby go przygotować, wystarczy posiekać drobno liście szczawiu i dodać do masy jajecznej, która zostanie usmażona na patelni.

Jak mrozić szczaw?

Szczaw występuje jedynie późną wiosną i latem, szczególnie wtedy, gdy w planach są zbiory "na dziko". Szczaw należy zbierać tylko z dala od ulic i zakładów przemysłowych. Następnie zebrane liście należy dokładnie wysuszyć i poczekać, aż woda odcieknie. Tak zamrożone liście z dużym prawdopodobieństwem nie będą zbyt smaczne po rozmrożeniu. Dlatego warto rozdrobnić je w blenderze na papkę i zamrozić w specjalnych pojemniczkach na żywność. Taki szczaw mrożony to jeden z przydatniejszych produktów na zapas.

Innym sposobem na mrożenie szczawiu jest pokrojenie umytych i wysuszonych liści na paski, porcjowanie i zamrażanie w ten sposób - podobnie jak szpinaku czy natek pietruszki, koperku, lubczyku.

Czy można jeść szczaw w ciąży?

Szczaw jest bardzo zdrowy, jednak nikt nie powinien spożywać go bardzo często. Powodem takich przeciwwskazań jest zawartość kwasu szczawiowego wiążącego się łatwo z wapniem. To z kolei sprawia, że duże ilości spożywanego szczawiu sprzyjają powstawaniu kamieni nerkowych (wytrąca się szczawian wapnia). Dodatek jajka, mleka lub śmietany pozwala zneutralizować nieco ten efekt.

Wiele kobiet zastanawia się też, czy szczaw można jeść w czasie ciąży. Z pewnością należy go unikać, jeśli zdarzyły się problemy z niedoborem wapnia. Kwas szczawiowy wiąże ten pierwiastek, przez co jego zawartość w organizmie dodatkowo spada. To jedyne przeciwwskazanie dla spożywania szczawiu w okresie ciąży

Artykuły powiązane

Zupa szczawiowa
07.05.2020

Zupa szczawiowa i szczaw w słoiku, czyli wiosna w pełni!

Maj = szczaw. Zupa szczawiowa, sałatka, a może szczaw w słoika? Świeże zielone liście dostępne są tylko przez krótki czas w roku - warto je wykorzystać w kuchni.

Małgorzata Ruszkowska i Kaja Nowakowska
12.07.2018

Dzikie smaki zwariowanego zbieracza roślin. Co i jak zbierać w mieście i na łąkach?

Smaczne i dostępne naprawdę wszędzie. Dzikie rośliny jadalne zbierane w miejskich zaułkach, na przedmieściach czy łąkach to prawdziwa uczta! Małgorzata Ruszkowska i Kaja Nowakowska, autorki bloga Mead Ladies i książki "Dzikie smaki. Kuchnia zwariowanego zbieracza roślin", opowiadają w cyklu "Człowiek od kuchni" o swojej pasji do dzikich roślin i opartym na nich menu.