Mąka owsiana

Opis ogólny

Mąka owsiana, znana również jako mąka z owsa lub mielony owies, to rodzaj mąki pozyskiwanej z całych ziaren owsa, najczęściej pełnoziarnistego lub całkowicie oczyszczonego. Charakteryzuje się delikatnym, lekko orzechowym smakiem i naturalnym jasnobeżowym kolorem. Jest popularna w kuchni bezglutenowej (choć sam owies może zawierać śladowe ilości glutenu, w zależności od stopnia zanieczyszczenia), a także w kuchniach regionalnych, zwłaszcza w Skandynawii, Szkocji i Ameryce Północnej. Mąka owsiana znajduje zastosowanie zarówno w wypiekach, jak i jako zagęstnik do zup czy sosów.

Mąka owsiana – składniki odżywcze

Mąka owsiana – historia i pochodzenie

Owies jako zboże był znany już w epoce brązu, szczególnie rozpowszechniony na obszarach Europy Północnej i Środkowej. W przeciwieństwie do pszenicy czy jęczmienia, które dominowały w krajach o cieplejszym klimacie, owies jest przystosowany do chłodniejszych i bardziej wilgotnych warunków. Tradycyjnie wykorzystywano go do przygotowywania owsianki i kleików, a rozwój metod przemiału w XVIII i XIX wieku umożliwił produkcję mąki owsianej jako składnika wypieków, głównie w Szkocji i Skandynawii. Obecnie stosowana jest na całym świecie, zwłaszcza w kuchniach alternatywnych i bezglutenowych.

Mąka owsiana – odmiany

• Mąka owsiana pełnoziarnista – produkowana z całych ziaren owsa, zawiera otręby i zarodki
• Mąka owsiana gładka – drobno mielona, najczęściej z wyselekcjonowanego owsa
• Mąka owsiana błyskawiczna – wytwarzana z uprzednio ugotowanego i wysuszonego owsa, ma drobniejszą strukturę i szybciej wchłania wodę

Rodzaje mąki owsianej

• Surowa – stosowana najczęściej do wypieków i zagęszczania
• Mrożona – rzadko spotykana, możliwa do przygotowania domowego (np. mrożona w porcjach do koktajli lub ciast)
• Pakowana hermetycznie – z wydłużonym terminem przydatności, zabezpieczona przed utlenianiem tłuszczów

Mąka owsiana – zamienniki

• Mąka żytnia – można jej używać w podobnych proporcjach w wypiekach; nadaje lekko kwaskowaty smak i inną teksturę
• Mąka orkiszowa – dobrze sprawdza się w ciastach drożdżowych i chlebach, wymaga nieco mniej płynu niż mąka owsiana
• Mąka gryczana – alternatywa bezglutenowa, bardziej wyrazista w smaku, może wymagać zmiany proporcji płynów
• Mąka ryżowa – delikatna w smaku, dobra do zagęszczania i cienkich naleśników, ma niższą zawartość tłuszczu i błonnika
• Mąka migdałowa – bardziej tłusta i aromatyczna; należy ograniczyć ilość tłuszczu w przepisie, stosować w połączeniu z innymi mąkami

Co zrobić z mąki owsianej?

Mąka owsiana jest składnikiem szeroko stosowanym w kuchni wegetariańskiej, roślinnej oraz bezglutenowej (o ile pochodzi z certyfikowanego źródła). Nadaje się do przygotowywania naleśników, ciast, ciasteczek, chleba oraz placków śniadaniowych. Wykorzystuje się ją również jako składnik granoli, batoników energetycznych oraz jako zagęstnik do zup, kremów i koktajli. Charakterystyczna jest dla kuchni szkockiej (w szczególności bannocks i oatcakes) oraz amerykańskiej w przepisach śniadaniowych, takich jak pancakes czy muffins.

Jak przechowywać mąkę owsianą?

Mąkę owsianą należy przechowywać w szczelnym, suchym i chłodnym miejscu, najlepiej w pojemniku chroniącym przed wilgocią i światłem. W przypadku przechowywania w temperaturze pokojowej zaleca się spożycie w ciągu 1–2 miesięcy od otwarcia opakowania. Aby przedłużyć świeżość i zapobiec jełczeniu tłuszczów naturalnych, można mąkę owsianą przechowywać w lodówce lub zamrażalniku. W warunkach zamrożenia nadaje się do użycia przez około 6 miesięcy. Przed ponownym użyciem warto pozwolić jej osiągnąć temperaturę pokojową, aby uniknąć skraplania wilgoci.