Składniki

Skąd pochodzi bazylia?

Bazylia najprawdopodobniej pochodzi z Afryki. Była uprawiana w Azji już w czasach prehistorycznych. Znano ją również w starożytnym Egipcie, gdzie badacze odnaleźli w piramidach wianki z bazylią. Do Europy Południowej trafiła podczas wypraw Aleksandra Macedońskiego, najprawdopodobniej z Iranu i Indii. W XVI wieku pojawiła się w Europie Środkowej, w tym także w Polsce.

W niektórych krajach roślina ta była wręcz elementem kultu. Na Haiti jest poświęcona bogini miłości Erzulie, a w Indiach bogom Krysznie i Wisznu. Gatunkiem czczonym przez Hindusów jest bazylia azjatycka, tzw. święta bazylia, która jest niezwykle ceniona w medycynie ajurwedyjskiej. Według apokryfów po zmartwychwstaniu Chrystusa, na jego grobie wyrosła właśnie bazylia. 

Obecnie znaczące uprawy bazylii znajdują się w Ameryce Południowej, jednak tak naprawdę hodowana jest ona na całym świecie. Uprawa bazylii na własne potrzeby nie jest skomplikowana, nie trzeba nawet mieć własnego ogródka, ponieważ roślina ta doskonale nadaje się do doniczek, które można postawić na kuchennym parapecie. Szczególną popularnością bazylia cieszy się w krajach śródziemnomorskich, gdzie dodawana jest do wielu dań.

Odmiany bazylii

Bazylia to zazwyczaj jednoroczna roślina, choć zdarzają się też odmiany wieloletnie. Bazylia ma ponad 150 odmian. Różnią się ode od siebie kolorem, kształtem liści, a także smakiem i aromatem.

Najczęściej spotykana jest bazylia pospolita o intensywnym aromacie i szerokich, zielonych liściach. To właśnie ona jest popularną przyprawą do wielu dań. Zarówno świeżą, jak i suszoną można kupić w większości sklepów i marketów.

Bazylia cytrynowa ma wąskie i wydłużone liście, a jej cytrusowy aromat doskonale pasuje do dań rybnych. Do odmian wieloletnich należy tajska bazylia, która wciąż jest u nas rzadko spotykana. Wykorzystuje się ją w kuchni tajskiej i wietnamskiej. Bardzo ciekawa jest bazylia fioletowa, która ma niezwykle intensywny aromat i lekko pikantny smak.

Właściwości bazylii

Bazylia to roślina lecznicza, z której pozyskuje się surowiec zielarski. Jednak dużo bardziej znane jest jej zastosowanie kulinarne. Warto regularnie dodawać bazylię do potraw, ponieważ ma dobry wpływ na zdrowie. Dostarcza organizmowi wielu cennych składników odżywczych, witamin i minerałów.

100 gramów świeżych listków to jedynie 22 kcal. Bazylia ma też niski indeks glikemiczny, dlatego polecana jest osobom z cukrzycą. Bardzo dobrze wpływa na układ trawienny, łagodzi wzdęcia oraz działa rozkurczowo. Poprawia też nastrój i łagodzi stres.

Bazylia zachowuje większość swoich właściwości podczas mrożenia, dlatego jest to dobry sposób na jej przechowywanie. Suszona też się sprawdzi, jednak wtedy traci nieco ze swoich korzystnych wartości.

Bazylia świeża czy suszona?

Bazylia wyróżnia się korzennym, słodkawym i lekko anyżowym, pikantnym smakiem i zapachem. Niektóre jej rodzaje mają cytrusową lub cynamonową nutę. Do zastosowań kulinarnych nadają się zarówno świeże, jak i suszone listki bazylii.

Suszoną bazylię można kupić w saszetkach lub ususzyć samodzielnie. Sprawdza się ona jako dodatek do mięs, marynat czy sosów. I choć niewątpliwie jej dodatek podniesie walory dania, nie ma ona aż takiego mocnego aromatu i wyrazistego smaku, jakim charakteryzuje się świeżo zerwana bazylia.

Jeśli mamy wybór, lepiej zdecydować się na bazylię świeżą. Tym bardziej, że obecnie bez problemu można ją dostać w większości sklepów spożywczych. Świeże listki zawierają olejki eteryczne, które sprawiają, że można w pełni poczuć bogactwo aromatów zawarte w bazylii. Co więcej posypane posiekanymi listkami lub udekorowane całymi gałązkami zielonej bazylii potrawy, wyglądają bardzo estetycznie.

Zastosowanie bazylii w kuchni

Bazylia jest najpopularniejszym ziołem w kuchni włoskiej. Dodaje się ją do zup, sosów, makaronów, pizzy czy sałatek. Jest jednym z głównych składników sałatki caprese, a włoskie pesto z bazylii podbiło podniebienia smakoszy na całym świecie.

Uwielbianym i często stosowanym połączeniem jest bazylia z pomidorami. Te dwa smaki doskonale się uzupełniają. Świeżą lub suszoną bazylię można dodawać do marynat lub nacierać nią mięsa przed pieczeniem. Dobrze sprawdzi się też jako dodatek do pieczonych warzyw czy twarożku. Nietypowym pomysłem na wykorzystanie bazylii w wersji na słodko, są lody bazyliowe.

Wraz z rozmarynem, szałwią, miętą, tymiankiem, oregano i cząbrem, bazylia tworzy niezwykle popularną mieszankę określaną jako zioła prowansalskie. Gałązki bazylii macerowane w oliwie z oliwek nadają jej wspaniały aromat i lekko bazyliowy posmak. Takiej oliwy można później używać do sałatek lub nawet podawać jako przystawkę z włoską ciabattą.

Polecane przepisy