Budyń śmietankowy to gotowy lub domowy deser mleczny, przygotowywany na bazie mleka, cukru, skrobi ziemniaczanej lub kukurydzianej oraz naturalnego bądź syntetycznego aromatu śmietankowego. W zależności od kraju i producenta może być również wzbogacony o masło, żółtka jaj lub inne dodatki smakowe. Alternatywne nazwy tego składnika to: deser mleczny śmietankowy, budyń śmietankowy (ang. pudding) albo krem śmietankowy. Budyń śmietankowy jest często wykorzystywany jako samodzielny deser, a także jako składnik nadzień do ciast, tart i pączków.
Budyń śmietankowy wywodzi się z tradycji europejskich deserów mlecznych znanych już w XVII wieku. Choć współczesna forma budyniu w proszku instant została rozpowszechniona pod koniec XIX wieku w Niemczech i Anglii, klasyczne wersje tego deseru przygotowywano domowo z mleka, jaj i cukru. Z czasem uproszczono sposób jego przyrządzania, zastępując jaja skrobią. W Polsce budyń śmietankowy zyskał popularność w XX wieku dzięki gotowym mieszankom i łatwości przygotowania.
Budyń śmietankowy znajduje szerokie zastosowanie w kuchni europejskiej – jako samodzielny deser serwowany na ciepło lub na zimno oraz jako składnik ciast i deserów warstwowych, takich jak ptysie, eklerki, serniki czy torty z kremowym nadzieniem. Wykorzystywany jest także do nadziewania pączków, naleśników oraz drożdżówek. W cukiernictwie często stanowi podstawę kremów z dodatkiem masła, czekolady lub owoców. W wersji gotowej pojawia się również jako element śniadań dziecięcych.
Gotowy budyń śmietankowy należy przechowywać w lodówce, w szczelnie zamkniętym pojemniku, maksymalnie przez 2–3 dni. Produkt w postaci proszku powinien być przechowywany w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu, z dala od wilgoci – zazwyczaj posiada długą datę przydatności do spożycia. Budyń przygotowany domowo można również zamrozić, choć proces ten może wpłynąć na jego konsystencję – przed spożyciem należy go dokładnie wymieszać i lekko podgrzać. Nie należy ponownie zamrażać raz rozmrożonego budyniu.
