szynka
Opis ogólny: Szynka to wyrób mięsny, najczęściej pozyskiwany z tylnej części tuszy wieprzowej, choć może być również wytwarzany z mięsa innych zwierząt, takich jak indyk czy dzik. Występuje w różnych odmianach: surowej, dojrzewającej, wędzonej, gotowanej lub pieczonej. W zależności od metody produkcji różni się konsystencją, smakiem oraz aromatem. Inne określenia handlowe i potoczne to: szynka gotowana, szynka wędzona, szynka dojrzewająca, prosciutto, jamón, ham.
Szynka – składniki odżywcze:
- Energia: 107 kcal (dla 100 g szynki wieprzowej gotowanej bez kości, o umiarkowanej zawartości tłuszczu)
- Białko: 17,86 g
- Tłuszcz ogółem: 2,68 g
- • w tym kwasy tłuszczowe nasycone: 0,89 g
- • kwasy tłuszczowe trans: 0 g
- Błonnik pokarmowy: 0 g
- Węglowodany ogółem: 3,57 g
- • w tym cukry: 3,57 g
- Sód (Na): 821 mg
- Cholesterol: 54 mg
- Żelazo (Fe): 0,64 mg
- Wapń (Ca): 0 mg
- Witamina C (kwas askorbinowy): 0 mg
- Witamina A (IU): 0 IU
Szynka – historia i pochodzenie: Szynka wywodzi się z czasów starożytnych, gdy solenie i suszenie mięsa należało do głównych metod utrwalania żywności. Spożywana była już w starożytnym Rzymie, gdzie powstały pierwsze techniki dojrzewania szynki. Tradycja jej wytwarzania rozwinęła się w wielu krajach Europy, zwłaszcza we Włoszech, Hiszpanii i Niemczech, gdzie do dziś produkuje się najbardziej znane jej odmiany, takie jak prosciutto di Parma czy jamón ibérico.
Szynka – odmiany:
- Prosciutto – włoska szynka dojrzewająca, najczęściej spożywana na surowo, zazwyczaj w cienkich plasterkach
- Jamón serrano – hiszpańska szynka surowa dojrzewająca, o intensywnym smaku i aromacie
- Jamón ibérico – hiszpańska szynka z czarnej świni iberyjskiej, sezonowana nawet przez kilka lat
- Szynka parmeńska – odmiana prosciutto objęta chronionym oznaczeniem geograficznym, produkowana w regionie Emilia-Romania we Włoszech
- Szynka gotowana – delikatna w smaku, poddana wcześniejszemu gotowaniu lub pieczeniu
- Szynka wędzona – poddana obróbce dymem, o intensywniejszym smaku
- Szynka konserwowa – pakowana w puszcze, zwykle zawiera przeciwutleniacze i sól
Rodzaje szynki:
- Surowa – np. prosciutto, jamón; spożywana po dojrzewaniu, bez obróbki cieplnej
- Gotowana – łagodniejsza w smaku, mniej intensywna aromatycznie
- Wędzona – o intensywniejszym profilu smakowym, często używana w kanapkach lub jako dodatek do dań na ciepło
- Pieczona – przygotowywana przez pieczenie, podawana na ciepło lub zimno
- Konserwowa – pakowana hermetycznie, o wydłużonym okresie przydatności do spożycia
- Krojona w plastry – sprzedawana jako produkt gotowy do spożycia, najczęściej używana w kanapkach
- Blokowa – oferowana w formie bloków do samodzielnego krojenia lub pieczenia
Szynka – zamienniki:
- Boczek – do potraw wymagających tłustszego, wędzonego mięsa; należy odpowiednio zmniejszyć ilość dodawanego tłuszczu
- Szynka drobiowa – lżejszy zamiennik o łagodniejszym smaku; dobrze sprawdza się w kanapkach i sałatkach
- Salami – szczególnie do dań na zimno oraz pizzy; charakteryzuje się inną strukturą i wyższą zawartością tłuszczu
- Chorizo – alternatywa o ostrzejszym smaku w potrawach kuchni hiszpańskiej; wpływa na pikantność potrawy
- Polędwica – do dań, w których pożądany jest delikatniejszy smak mięsa
Co zrobić z szynki?: Szynka to uniwersalny składnik wykorzystywany w wielu kuchniach świata – szczególnie śródziemnomorskiej, środkowoeuropejskiej i amerykańskiej. Może stanowić bazę kanapek, rolad, sałatek, zapiekanek, omletów oraz pizzy. W kuchni włoskiej często serwuje się ją jako przystawkę w zestawieniu z melonem, rukolą lub serem. W kuchni hiszpańskiej występuje jako tapas, natomiast w kuchni polskiej używana jest zarówno w daniach obiadowych, jak i do domowej produkcji wędlin.
Jak przechowywać szynkę?: Szynkę należy przechowywać w lodówce w temperaturze od 0 do 4°C – najlepiej w oryginalnym opakowaniu lub szczelnie owiniętą folią spożywczą. Szynki dojrzewające w całości, takie jak prosciutto, można przechowywać w chłodnym miejscu, chronionym przed dostępem powietrza. Po otwarciu należy spożyć je w ciągu kilku dni. Szynkę można również zamrażać – najlepiej w porcjach, aby uniknąć powtórnego rozmrażania; powinno się ją zużyć w ciągu 2–3 miesięcy od zamrożenia. Przed spożyciem należy rozmrażać ją powoli w lodówce.
