Marcepan to słodka masa sporządzana przede wszystkim z drobno zmielonych migdałów i cukru, niekiedy z dodatkiem niewielkiej ilości wody różanej lub likieru migdałowego. W zależności od regionu nazywany jest również masą migdałową, pastą migdałową lub almond paste (w krajach anglojęzycznych). Produkt ma gładką, plastyczną konsystencję i służy jako surowiec w cukiernictwie – zarówno do wypieku ciast, jak i do tworzenia dekoracyjnych figurek. Pochodzenie marcepanu wiązane jest głównie z krajami śródziemnomorskimi i Bliskiego Wschodu.
Marcepan, choć kojarzony przede wszystkim z Europą Środkową (szczególnie z Niemcami i Austrią), wywodzi się najprawdopodobniej z Bliskiego Wschodu, skąd migdały i techniki kulinarne trafiły do Europy przez Hiszpanię w okresie kalifatu. W średniowieczu uchodził za produkt luksusowy, spożywany głównie na dworach królewskich. Szczególną renomę zdobył marcepan z Lubeki, który od XIX wieku jest chroniony oznaczeniem geograficznym na terenie Niemiec.
Marcepanu używa się głównie w cukiernictwie – jako składnika mas do ciast, farszów do wypieków takich jak stollen, mazurki czy keksy, a także do tworzenia figurek i dekorowania tortów. Jest charakterystyczny dla kuchni niemieckiej, austriackiej, szwajcarskiej oraz skandynawskiej, gdzie stanowi składnik świątecznych i regionalnych deserów. Z marcepanu produkuje się również trufle, praliny oraz batony marcepanowe. W niektórych kuchniach południowoeuropejskich, np. włoskiej i hiszpańskiej, jest wykorzystywany także w deserach wielkanocnych.
Marcepan należy przechowywać w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w chłodnym i suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Po otwarciu najlepiej trzymać go w lodówce, owiniętego w folię spożywczą, aby zapobiec jego wysychaniu. Można go również zamrozić – po wcześniejszym podzieleniu na porcje i szczelnym zapakowaniu – i przechowywać do kilku miesięcy. Przed użyciem należy rozmrozić go najpierw w lodówce, a następnie w temperaturze pokojowej, aby odzyskał plastyczność.
