Czarna fasola, znana również jako fasola czarne oczko, fasola czarnooka lub czarna fasola żółta, to popularna roślina strączkowa należąca do gatunku Phaseolus vulgaris. Charakteryzuje się ciemną, niemal czarną skórką oraz kremowym wnętrzem. Ze względu na łagodnie słodkawy smak i miękką konsystencję po ugotowaniu stanowi jeden z podstawowych składników wielu kuchni Ameryki Południowej, Środkowej i Karaibów. Występuje zarówno w formie świeżej, jak i suszonej oraz konserwowej.
Czarna fasola pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie była uprawiana już przez prekolumbijskie cywilizacje, m.in. Majów i Azteków. Po odkryciu Ameryki trafiła do Europy, a następnie rozpowszechniła się na innych kontynentach. Do dziś zachowała fundamentalne znaczenie jako źródło pożywienia w krajach Ameryki Łacińskiej, zwłaszcza w kuchni brazylijskiej i meksykańskiej.
Czarna fasola jest szeroko wykorzystywana w kuchni meksykańskiej (tacos, burritos, enchiladas), karaibskiej (np. arroz con frijoles negros – ryż z czarną fasolą) oraz brazylijskiej (feijoada – gulasz z różnymi rodzajami mięsa i czarnej fasoli). Stanowi także składnik zup, sałatek i past (jak meksykańskie frijoles refritos). Zmiksowana sprawdza się w farszach lub jako składnik burgerów roślinnych. Może być również wykorzystywana w daniach fusion oraz kuchni wegetariańskiej jako wszechstronny zamiennik mięsa.
Suszoną czarną fasolę należy przechowywać w szczelnym pojemniku, w suchym i ciemnym miejscu, najlepiej w temperaturze pokojowej. Po ugotowaniu można ją przechowywać w lodówce przez 3–5 dni w szczelnym pojemniku. Nadaje się do mrożenia – najlepiej po uprzednim ugotowaniu i ostudzeniu. Mrożoną fasolę zaleca się zużyć w ciągu 3 miesięcy. Fasolę konserwową powinno się przechowywać zgodnie z datą ważności na opakowaniu, a po otwarciu przełożyć do pojemnika i spożyć w ciągu 2 dni.
