Whisky (pisana również jako whiskey lub uisce beatha w języku staroirlandzkim) to wysokoprocentowy napój alkoholowy wytwarzany głównie ze zbóż, takich jak jęczmień, kukurydza, żyto lub pszenica, które są poddawane procesom fermentacji, destylacji i dojrzewania w drewnianych beczkach, zazwyczaj dębowych. W kuchni whisky stosuje się jako aromatyczny dodatek do sosów, marynat, deserów czy mięs, szczególnie o intensywnym profilu smakowym. Charakteryzuje się złożonym aromatem wynikającym z długoletniego leżakowania. Wyróżnia się regionalne style, m.in. szkocką (scotch), irlandzką i amerykańską (bourbon, Tennessee whiskey), które różnią się surowcem, metodą destylacji oraz długością dojrzewania.
Whisky wywodzi się z tradycji destylacyjnych sięgających średniowiecznej Europy, szczególnie Irlandii i Szkocji, gdzie rozwijało się rzemiosło produkcji alkoholu na bazie zbóż. Pierwsze pisemne wzmianki o whisky (uisge beatha – „woda życia”) pochodzą z XV wieku. Do XVIII wieku whisky produkowano głównie domowymi metodami; dopiero rewolucja przemysłowa umożliwiła jej masową destylację. Współcześnie whisky produkuje się na całym świecie – m.in. w Japonii, Kanadzie i Indiach – a każdy region wyróżnia się własnymi standardami produkcyjnymi i surowcami.
Whisky znajduje szerokie zastosowanie kulinarne jako składnik aromatyzujący w kuchniach Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych – zwłaszcza w daniach typu barbecue oraz w deserach czekoladowych i kremowych (np. w truflach, lodach czy ciastach). Używa się jej również do flambirowania mięs oraz jako składnika sosów do steków, gulaszów czy dań duszonych. Whisky dobrze komponuje się z intensywnymi przyprawami (np. pieprzem, wędzoną papryką), masłem i słodkimi dodatkami, takimi jak miód czy karmelizowane owoce. W kuchni azjatyckiej jest wykorzystywana sporadycznie. Z powodzeniem dodaje się ją także do konfitur oraz jako składnik marynat do długo gotowanych mięs.
Whisky należy przechowywać w chłodnym, ciemnym miejscu, w szczelnie zamkniętej butelce, bez narażenia na działanie światła słonecznego lub dużych wahań temperatury. Butelkę, nawet po otwarciu, najlepiej trzymać w pozycji pionowej, aby alkohol nie miał kontaktu z korkiem, co mogłoby wpłynąć na jego smak. Whisky nie wymaga chłodzenia ani nie powinna być przechowywana w lodówce. Nie zaleca się jej mrożenia – niska temperatura destrukcyjnie wpływa na profil aromatyczny i smakowy, zmniejszając intensywność kompozycji związków lotnych i estrów. Optymalnie jest spożyć whisky w ciągu 1–2 lat po otwarciu butelki, choć przy odpowiednim przechowywaniu alkohol zachowuje przydatność znacznie dłużej, o ile nie dochodzi do jego utlenienia.
