Ementaler

Ementaler, znany również jako ser ementalski, Emmentaler czy Emmental, to tradycyjny ser szwajcarski wytwarzany z mleka krowiego. Charakteryzuje się dużymi, okrągłymi oczkami, powstałymi w wyniku działania bakterii propionowych w trakcie dojrzewania. Ma łagodny, lekko orzechowy smak oraz półtwardą, elastyczną konsystencję. Często stosowany jest w plastrach do kanapek, jako składnik fondue lub zapiekanek. Produkowany głównie w regionie Emmental w Szwajcarii, jednak podobne sery powstają również w innych krajach, m.in. w Niemczech i Francji.

Ementaler – składniki odżywcze

Porcja: 100 g (ser ementalski, surowy)
Wartość energetyczna: 419 kcal
Białko: 29,94 g
Tłuszcz ogółem: 29,94 g
- w tym tłuszcze nasycone: 17,96 g
- w tym tłuszcze trans: 5,99 g
Cholesterol: 120 mg
Węglowodany ogółem: 0 g
- w tym cukry: 0 g
Błonnik: 0 g
Sód (Na): 240 mg
Wapń (Ca): 1018 mg
Żelazo (Fe): 1,08 mg
Witamina A: 1198 IU
Witamina C: 0 mg

Ementaler – historia i pochodzenie

Ementaler wywodzi się z doliny Emmental w kantonie Berno w Szwajcarii, gdzie jego produkcja została udokumentowana już w XIII wieku. Od wieków wytwarzany jest w formie dużych cylindrycznych kręgów i dojrzewa w górskich piwnicach przez kilka miesięcy. Tradycyjna receptura oparta jest wyłącznie na mleku krowim, podpuszczce oraz bakteriach fermentacji mlekowej i propionowej. Choć nazwa „emmentaler” nie jest chroniona, oryginalny szwajcarski ser tego typu bywa oznaczany jako „Emmentaler AOC” lub „Switzerland Swiss”.

Ementaler – odmiany

  • Emmentaler AOC – oryginalna szwajcarska odmiana o chronionej nazwie i określonych zasadach produkcji
  • Allgäuer Emmentaler – niemiecka wersja produkowana w Bawarii i Badenii-Wirtembergii
  • Französischer Emmental – francuska odmiana dojrzewająca krócej i charakteryzująca się łagodniejszym smakiem
  • Emmentaler rezerwowy – dojrzewający dłużej, intensywniejszy w aromacie i smaku

Rodzaje ementalera

  • tarty – dostępny w formie gotowej do posypywania
  • plasterkowany – najczęściej stosowany do kanapek i przekąsek
  • blokowy – sprzedawany w większych kawałkach do samodzielnego porcjowania
  • kostkowany – używany jako składnik sałatek i koreczków

Ementaler – zamienniki

  • Gruyère – ser o podobnym smaku i strukturze; nadaje się do fondue, zapiekanek i sosów; można stosować w proporcji 1:1
  • Jarlsberg – norweski ser inspirowany ementalerem; lekko słodszy, pasuje do dań na zimno i ciepło
  • Maasdam – holenderska wersja sera typu szwajcarskiego; bardziej elastyczna, dobrze się topi
  • Appenzeller – intensywniejszy w smaku; stosowany w mniejszych ilościach w celu uzyskania bardziej wyrazistego aromatu

Co zrobić z ementalera?

Ementaler jest tradycyjnym składnikiem kuchni alpejskiej, szczególnie w potrawach szwajcarskich, niemieckich i francuskich. Stosuje się go w klasycznym fondue serowym, zapiekankach ziemniaczanych, tartach, croque-monsieur oraz ciepłych i zimnych kanapkach. Dzięki zdolności do równomiernego topnienia sprawdza się również jako składnik sosów serowych oraz nadzień do mięs i naleśników. Jego łagodny smak dobrze komponuje się z białym winem, pieczywem zbożowym oraz warzywami takimi jak brokuły i kalafior.

Jak przechowywać ementalera?

Ementalera należy przechowywać w lodówce, najlepiej owiniętego w papier pergaminowy lub specjalny papier do sera, który umożliwia mu oddychanie. Twarde sery, takie jak ementaler, powinny być trzymane w najchłodniejszej części lodówki (np. w szufladzie na warzywa) i spożyte w ciągu 2–3 tygodni od otwarcia opakowania. Można go również zamrozić – najlepiej w postaci startych wiórków lub małych porcji – jednak po rozmrożeniu może zmienić konsystencję i nie nadawać się do spożycia na zimno. Rozmrożony ser najlepiej wykorzystywać w daniach gotowanych, np. do sosów, zapiekanek lub zup.

Polecane przepisy