BAKŁAŻAN

Zwany także oberżyną. Ma charakterystyczny kształt maczugi, gładką, fioletową skórkę i biały miąższ, który zawiera wapń, żelazo, fosfor, dużo potasu, a niewiele sodu (dzięki takim proporcjom reguluje gospodarkę wodną organizmu). Bakłażan obniża poziom cholesterolu i jest zdrowy dla serca, bo zawiera antyoksydanty: beta-karoten, witaminę C i E. Warto go polecić przy nadciśnieniu, miażdżycy oraz hipercholesterolemii. Oberżynę gotuje się, smaży, dusi, piecze na ruszcie. Przed przygotowaniem należy ją obrać, pokroić, posypać solą lub skropić sokiem z cytryny, a następnie opłukać, by usunąć gorzki posmak solaniny. UWAGA! Niedojrzałe warzywa mogą zawierać dużo trującej solaniny, dlatego powinny ich unikać małe dzieci, kobiety w ciąży i karmiące. Przy kłopotach ze stawami najlepiej zrezygnować z jedzenia bakłażanów, bo dolegliwości mogą się nasilić.

 

CUKINIA

Najczęściej ma ciemnozieloną skórkę z białymi cętkami, inne odmiany mają kolor jasnozielony, żółty, srebrzysty lub pomarańczowy. Zawiera witaminę C, PP, B1, beta-karoten oraz minerały: wapń, fosfor, żelazo i magnez. Cukinia syci, a nie tuczy, bo dostarcza tylko 15 kcal w 100 g, doskonale nadaje się do pogryzania między posiłkami na surowo. Jest też idealnym uzupełnieniem jadłospisu „mięsożerców”, bo działa odkwaszająco i wspomaga trawienie. Najsmaczniejsze są młode warzywa o długości 15–25 cm, z cienką, delikatną skórką i twardym miąższem z ledwo widocznymi gniazdami nasiennymi. Takie warzywa można dodawać do potraw ze skórką. Starsze, większe cukinie lepiej jeść obrane.

 

PASTERNAK

Przypomina pietruszkę, choć jest od niej dużo większy. W smaku jest podobny do marchewki, ale ostrzejszy. Pasternak zawiera sporo minerałów oraz witamin, zwłaszcza C i z grupy B. Zapobiega powstawaniu kamieni moczowych i żółciowych, obniża ciśnienie, działa przeciwbólowo i uspokajająco. Podobnie jak inne warzywa korzeniowe, dostarcza sporo błonnika, dlatego spożywany na surowo u niektórych osób może wywołać wzdęcia. Trzeba jednak pamiętać, że surówki z dodatkiem pasternaku mogą być wspaniałą przekąską dla osób z nadwagą, miażdżycą i chorobami układu krążenia. Gotowane warzywo (jedzone np. jak fasolka szparagowa z bułeczką) jest delikatniejsze dla żołądka, ale mniej zasobne w witaminy.

 

DYNIA

To wyśmienite źródło niemal wszystkich minerałów, w tym cynku i witamin, zwłaszcza beta-karotenu, który wzmacnia wzrok, i witaminy E – opóźniającej starzenie się organizmu. Dynia ma działanie moczopędne, żółciopędne i przeciwrobacze. W przeciwieństwie do wielu warzyw, nawet jedzona na surowo jest dobra dla osób o wrażliwych żołądkach. Warto ją polecić przy nieżytach przewodu pokarmowego, uporczywych zaparciach, chorobach układu krążenia i dolegliwościach wątroby. Gotowaną i przetartą dynię można podawać niemowlakom już w 5.–6. miesiącu życia zamiast marchewki. Istotną zaletą dyni jest to, że nie gromadzi – jak marchew – szkodliwych azotynów pochodzących z gleby.

 

JARMUŻ

Wyglądem i smakiem przypomina kapustę o kędzierzawych liściach barwy ciemnozielonej. Zawiera wapń, fosfor, żelazo, potas i magnez, bata-karoten, witaminy z grupy B, a także bardzo dużo witaminy C. Tak jak inne warzywa odkwasza organizm, dlatego warto go podawać do potraw mięsnych. Dostarcza też związków siarki, które mogą zapobiegać rozwojowi komórek nowotwo-rowych. Jarmuż to również cenny dodatek do surówek przeznaczonych dla dzieci i rekonwalescentów. Świetnie nadaje się do gotowania (przygotowuje się go jak szpinak), mrożenia i konserwowania. Smak jarmużu poprawia się wyraźnie po pierwszym przymrozku. Traci goryczkę i jest słodszy. Trzeba jednak pamiętać, że podobnie jak inne warzywa kapustne, jarmuż może utrudniać przyswajanie jodu z posiłków. Lepiej z niego zrezygnować przy kłopotach z tarczycą.

 

PATISON

Dynia talerzowa. Kształtem przypomina dzwon lub dysk, koloru kremowego, jasnozielonego, zielonego lub ciemnozielonego. To mało popularne warzywo jest źródłem wapnia, magnezu, żelaza, potasu oraz witaminy C. Lekkostrawne patisony warto polecić osobom z nadwagą i z nadciśnieniem. Niedojrzałe miękkie warzywa mają cienką skórkę. Bardziej dojrzałe trzeba przed przygotowaniem obrać.

 

KABACZEK

Jest większy i bardziej pękaty niż cukinia. Zwykle ma żółtą skórkę i zielonkawy miąższ. W przekroju jest podobny do ogórka. Podobnie jak cukinia, kabaczek jest warzywem niskokalorycznym, cenionym głównie za smak. Ma działanie odkwaszające i przyspiesza przemianę materii. Można go jeść na surowo, gotować, piec lub dusić, pamiętając, by większe kabaczki o grubszej skórce obierać przed przygotowaniem.

Zobacz też: Agnieszka Cegielska poleca zdrowe produktu w Naturalnie 2 - książka i wywiad