Czy marchewkę można nazwać królową warzyw? I tak i nie. Nie, dlatego że Unia Europejska pod naciskiem Portugalczyków, uznała tę roślinę z rodziny selerowatych za owoc. Cały ambaras po to, by Portugalia mogła legalnie sprzedawać swój szlagierowy dżem z marchewek na inne kraje wspólnoty – bo przecież według norm unijnych dżem może być wykonywany tylko z owoców. Tak, ponieważ od setek lat przewija się w przepisach z całego świata. Ten przykład pokazuje, że marchewka – nie ważne czy uznamy ją jako owoc czy warzywo – pełni niezwykle ważną rolę w naszej kuchni. 

Marchewka w kuchni - to warto wiedzieć!

Od wieków ta roślina stanowiła niezwykle istotny składnik dań na całym świecie. Pierwotnie uprawiana była wyłącznie dla jej wyrazistych w smaku liści oraz pełnych aromatu nasion. Najprawdopodobniej dopiero po I wieku zaczęto wykorzystywać kulinarnie korzeń marchewki i ku zaskoczeniu nie był on koloru pomarańczowego, a najczęściej fioletowego, rzadziej białego bądź żółtego. Pomarańczową marchewkę – dzisiaj popularnie goszczącą na naszych stołach – zawdzięczamy Holendrom, którzy w ramach patriotycznych pobudek (narodowy bohater Wilhelm Orański) wyhodowali marchew o właśnie takim kolorze, znacznie smaczniejszą i słodszą niż jej oryginalna ciemna odmiana. 

Podróżując po całym świecie, nie przypominam sobie restauracji, w której nie byłoby choć jednego dania wykorzystującego marchewki. Kucharze z najlepszych restauracji prześcigają się w innowacyjnych i coraz bardziej oryginalnych pomysłach na wykorzystanie marchewki. Nie sposób wymienić wszystkich dań, jakie możemy z niej poczynić. Puenta jest tylko jedna - marchewki możemy przygotować dosłownie wszystko! 

Lody marchewkowe i kolorowe marchewki

W mojej pamięci utkwiło parę kulinarnych perełek z tej rośliny. Nigdy nie zapomnę intensywnie marchewkowych lodów, które zjadłam po obronie pracy magisterskiej w jednej z klimatycznych kawiarni w Gandawie w Belgii. Na myśl przychodzą mi również karmelizowane kolorowe mini marchewki (fioletowe, czarne, żółte i białe), serwowane ze stekiem z tuńczyka w kultowej restauracji Duke’s w Malibu. To danie pokazało mi, że przez unikatowe kolory roślin jadalnych możemy tworzyć niezapomniane barwne kompozycje na talerzu. Do dzisiaj, bardzo często poluję na kolorowe odmiany, a gdy tylko uda mi się je dostać, to szybko lądują w moim menu. Warto zainteresować się fioletową i żółtą odmianą marchewki i zasadzić je w naszych przydomowych ogródkach – wtedy mamy pewność, że będą zachwycać wizualnie i smakowo spragnionych wyjątkowych kulinarnych wrażeń gości przez cały sezon kwitnienia. 

Marchewka z groszkiem - polski klasyk

W tym zestawieniu nie może również zabraknąć naszego narodowego sposobu na marchewkę duszoną z groszkiem z dużą ilością masła. Ja, by jeszcze bardziej podkręcić wyjątkowy smak tego nieprzeciętnego warzywa, dodaję garść świeżego tymianku. Taka marchewka z groszkiem będzie jeszcze smaczniejsza! I oczywiście danie, które króluje w menu wszystkich młodych mam – tarkowana marchewka z jabłuszkiem, czyli surówka z marchewki i jabłka. Tu należy zwrócić uwagę na jakość marchewki, najlepiej selekcjonować tę młodą, znacznie bardziej słodką niż starsze korzenie, które mogą być gorzkie i zrazić do niej nasze pociechy na całe życie. Warto również wybierać marchewkę z gospodarstw ekologicznych, niezanieczyszczoną środkami ochrony roślin – wyjdzie to na zdrowie nam i całej rodzinie.

Marchewka: właściwości

A co do zdrowia, jakby ktoś nie uważał na lekcji biologii, to najlepszy w marchewce jest beta-karoten, który wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego i działa antyoksydacyjnie. Beta-karoten w naszym organizmie przekształcany jest w witaminę A, która jest nieodzowna by utrzymać nasz wzrok w dobrej kondycji, a pozostałe składniki marchewki przeciwdziałają miażdżycy.  Warto również wspomnieć, że podczas gotowania wzrasta indeks glikemiczny marchwi, jednak wystarczy do posiłku włączyć inne świeże warzywa i owoce o niskim IG, by zrównoważyć danie pod względem gospodarki cukrowej i cieszyć się walorami smakowymi i zdrowotnymi. 

Pro tip: Gotujmy marchewkę w całości, skórki nie obierajmy, a dokładnie umyjmy przed obróbką termiczną. Nie powinno się kroić marchewki przed gotowaniem, ponieważ może ona stracić do 25% cennych składników odżywczych.

W mojej książce „Po pierwsze tradycja”, marchew ma swój osobny przepis na wyjątkowy, aromatyczny, lekko korzenny piernik z marchwi.