Po pierwsze – wybór mąki

Przepis na chleb to w gruncie rzeczy mąka i woda, z dodatkiem drożdży lub zakwasu.
Podstawową recepturę możemy jednak modyfikować według uznania, na przykład używając różnych rodzajów mąk. Choć do pieczenia chleba najczęściej używa się mąki żytniej lub pszennej, warto eksperymentować z różnymi rodzajami i szukać swojego ulubionego wariantu.


Osoby na diecie bezglutenowej, jako alternatywy dla pszenicy, mogą użyć mąki kukurydzianej, ryżowej, gryczanej czy sojowej. Należy jednak pamiętać, że chleb w takim wydaniu może mieć nieco mniej zbitą konsystencję, gdyż to właśnie gluten odpowiada za kleistość ciasta.

Z kolei diabetycy powinni wybrać mąkę orkiszową lub owsianą, gdyż stabilizują one poziom glukozy we krwi, zapobiegając skokom glikemii.

Dodatki do domowego chleba

Domowy chleb możemy wzbogacić ulubionymi dodatkami. Do pieczywa własnej roboty świetnie nadają się wszelkiego rodzaju nasiona, pestki, orzechy, a nawet bakalie. Najpopularniejsze to:

Jak zrobić zakwas na chleb?

Przepis na domowy zaczyn jest banalnie prosty. Do przygotowania własnego zakwasu wystarczą tylko dwa składniki i trochę cierpliwości. W dużym, wyparzonym słoiku mieszamy pół szklanki letniej wody i tyle samo mąki żytniej. Naczynie przykrywamy ściereczką i odstawiamy na całą dobę w ciepłe miejsce. Tak przygotowaną bazę trzeba będzie przez kilka kolejnych dni „dokarmiać” mąką i wodą. Codziennie do masy należy dodawać pół szklanki wody i tyle samo mąki. Po upływie około 5/6 dni zakwas powinien być gotowy. Dobry zakwas poznamy po kwaśnym i lekko „piwnym” zapachu.

Jak upiec chleb na zakwasie? Prosty przepis na domowy chleb

Składniki:

  • zakwas
  • 1 kg dowolnej mąki
  • 2/3 szklanki płatków owsianych
  • 2/3 szklanki nasion lub pestek
  • 2 łyżki soli
  • 2 łyżki cukru
  • ok. 5 szklanek letniej wody

Przygotowanie:

W dużej misce łączymy mąkę, płatki owsiane, wybrane nasiona, cukier i sól. Do suchych składników dodajemy letnią wodę i wcześniej przygotowany zakwas. Wszystkie składniki dokładnie mieszamy przez kilka minut, starając się wtłoczyć w masę jak najwięcej powietrza. Gotowe ciasto chlebowe powinno mieć konsystencję gęstego błota. Przelewamy masę do wysmarowanej masłem keksówki i odstawiamy do wyrośnięcia na 8/9 godzin. Pieczemy w piekarniku rozgrzanym do 180 stopni przez około 1,5 godziny. Upieczony chleb najlepiej od razu wyjąć z formy i zostawić na kratce do ostygnięcia. Jak upiec chleb, aby miał chrupiącą skórkę? Wystarczy posmarować jeszcze gorący bochenek masłem lub oliwą. 

Przechowywanie chleba. Jak przedłużyć jego świeżość?

Gotowy chleb przechowujemy w przewiewnym chlebaku. Najlepiej będzie owinąć go płócienną, bawełnianą lub lnianą ściereczką. Tak przechowywany chleb powinien zachować świeżość nawet do tygodnia.


Mrożenie chleba

Jeśli natomiast pieczywa zostało zbyt dużo, z powodzeniem można je zamrozić. Po rozmrożeniu w żaden sposób nie straci właściwości odżywczych ani walorów smakowych. Chleb wkładamy do foliowego woreczka, w całości lub pokrojony na kromki. Mrożony chleb zachowuje przydatność nawet do kilku tygodni. Aby później go rozmrozić, wystarczy wyjąć go dzień wcześniej z zamrażarki, rozpakować z folii, owinąć materiałową ściereczką i zostawić w temperaturze pokojowej do całkowitego rozmrożenia.

Jak wykorzystać czerstwy chleb – triki w duchu zero waste

Domowy chleb jest pyszny, nawet gdy sczerstwieje, więc w żadnym wypadku nie należy go wyrzucać po wyschnięciu. Łatwo można dać mu drugie życie przerabiając go np. na pyszne grzanki. Wystarczy pokroić go w drobne kosteczki i usmażyć na patelni z dodatkiem masła oraz ulubionych przypraw. Tak przygotowane grzanki można przechowywać nawet kilka dni w szczelnie zamkniętym pojemniku. Będą doskonałe jako wykończenie zup i sałatek.

Z suchego chleba przyrządzimy również przepyszne bruschetty we włoskim stylu. Czerstwe kromki polewamy oliwą i zapiekamy w piekarniku. Najlepsze będą z dodatkiem pomidorów, oliwek i sera.

Z chleba na zakwasie możemy też zrobić domowej roboty kwas chlebowy.
Wystarczy wrzucić czerstwe kromki do kamiennego naczynia, zalać je wrzątkiem i przykryć gazą. Po upływie doby należy wyjąć chleb i dodać do naczynia drożdże utarte z cukrem. Następnie wszystkie składniki dokładnie wymieszać i odstawić w ciepłe miejsce na cały kolejny dzień. Po tym czasie przelewamy napój do butelek i czekamy kolejną dobę.
Kiedy na powierzchni pojawi się charakterystyczna pianka to kwas chlebowy jest gotowy do picia!

Zobacz także: Książki, które powinieneś przeczytać zaczynając swoją przygodę z pieczeniem chleba.